Ga naar de inhoud
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Ximena Davalos
Foto: Frank Hanswijk
Foto: Frank Hanswijk
Foto: Frank Hanswijk
Foto: Frank Hanswijk

Het Energie(k) Festival is een driedaags festival bij het Huis van de Toekomst. Deze vond plaats van 10 t/m 12 oktober 2023. Odette Duijt, buurtbewoner en redactielid van de BoTu Buurtkrant, doet verslag.

Meer over het project Huis van de Toekomst

10 oktober: Bakker Bart geeft een eendaagse stookcursus
In het binnenterrein van het Prof. Oudblok bakt Bart Groenewegen, kortweg Bakker Bart, brood in zijn houtgestookte leemoven. Vandaag laat hij zien hoe hij zijn oven op de juiste temperatuur brengt. De oven is er één van negen die samen het collectief ‘Bakkerij de Eenvoud’ vormen. Deze bakkerijen zijn bedoeld als ontmoetingsplek, met elk een eigen programma, context en netwerk. 

“Rondom de oven komen mensen tot de kern van hun bestaan” – Bart

Voordat de cursisten zelf aan de slag gaan, krijgen ze een korte instructie over hoe ze het vuur kunnen bedwingen. Bart heeft voor droog hout gezorgd zodat omwonenden zo min mogelijk last hebben van rook en roet.

Wat hem aanspreekt in deze manier van bakken is het tempo. Dienstbaar aan het vuur en het deeg, moet de bakker bedachtzaam te werk gaan. Tijdens deze aardse bezigheid kom je dichter bij je gevoel, zo stelt Bart. Het besef van wat er écht toe doet, is de sleutel tot verandering. De kunst van het hout stoken kan dan zomaar uitgroeien tot een nieuwe kijk op de toekomst. Niet een toekomst van ieder voor zich maar één waar mensen elkaar helpen en inspireren. Bart en zijn collega’s van het Huis van de Toekomst zijn druk bezig deze veranderingsprocessen richting te geven. 

11 oktober: Toekomst Team blikt vooruit tijdens de Energie Agora
Bij het Huis van de Toekomst doen ze de dingen anders. Behept met een utopistische gezindheid en kunstzinnige achtergrond namen Melle en Klaas in 2019 hun intrek in een hoekpand op de begane grond van het J.J.P. Oudblok. Inmiddels is hun praktijk uitgegroeid tot een duurzame proeftuin voor maatschappelijke verandering. Eens per half jaar komen professionals en buurtbewoners bij elkaar in een Energie Agora. Toekomst Team, dat nu al zes mensen telt, Ayse Yalçinkaya (gastvrouw), Nancy Duiker (zakelijk manager), Moni Tsujimaru (communicatie adviseur), Bart (De Stoker), Melle Smets (actieonderzoeker en kunstenaar), Klaas Burger (actieonderzoeker) en heel veel actieve bewoners die helpen met klussen, koken, opruimen, tuinieren, bakken, stoken onder andere, werkt aan een toekomst die menselijker, rechtvaardiger en duurzamer is. 

Voor hen gaat de energietransitie veel verder dan aardgasvrij. Een zelfredzame samenleving is gebouwd op menskracht. Voor hun systeeminnovatie grijpen ze niet alleen terug naar oplossingen uit de oude doos, ook experimenteren ze met methoden die zich nog moeten bewijzen. 

“Misschien hebben we wel niet zoveel energie nodig als we nu consumeren” – Melle

Tijdens dit evenement maakt het team bekend welke samenwerkingen er op stapel staan. Wie maken deel uit van de ‘Energiegemeenschap’ en welke diensten kunnen de wijkbewoners van de ‘Energiemeent’ betrekken? In het “nieuwe” Huis van de Toekomst is er ruimte voor collectieve voorzieningen als bijvoorbeeld een keuken (bakkerij), een reparatiewerkplaats en een wasserij. De drijvende kracht achter deze faciliteiten zijn vanzelfsprekend de buurtbewoners, daarbij geholpen door de partijen van de Energiegemeenschap. 

Vandaag worden ze voorgesteld, de mensen van Delfshaven Energie Coöperatie, Biobulkbende, Creatief Beheer en Studio C.A.R.E. Maar er zijn nog veel meer die in de leegstaande plintwoningen een vertegenwoordiging krijgen. Zo zorgt Carolina van de Veerkrachtige Gemeenschap ervoor dat er een plek is waar de innerlijke menskracht kan worden versterkt. Een gezonde gemeenschap kan immers niet groeien zonder aandacht voor de geestesgesteldheid van de individuele leden. 

Uit de Energiegemeenschap treedt steeds één persoon naar voren om toe te lichten in welke behoefte zij en hun achterban kunnen voorzien. Wat ze bijdragen is gestoeld op een concrete vraag, en niet, zoals in de consumptiemaatschappij heel gewoon is, aanbodgedreven. Het lijkt erop dat BoTu kan uitkijken naar een alternatieve shopping mall. Één waar je niet kunt shoppen, maar waar je samen waarde creëert. 

12 oktober: Bouw een fietsgenerator en wek energie op voor een heel huizenblok
Onlangs stond dit in de Volkskrant: De volgende fase van het Huis van de Toekomst begint dit najaar met het zelf opwekken van energie. Dat het geen wensdroom is blijkt uit de aanwezigheid van Kris de Decker en Marie Verdeil

Tijdens de workshop toegepaste menskracht is Kris begonnen met uitleg over een transformatie die uiteindelijk vijf dagen in beslag zal nemen. De beelden van zijn ‘human PowerPointpresentatie’ tonen doorlopend de voorgangers van de huidige fietsgenerator. Kris de Decker is wetenschapsjournalist met een missie. Hij doet onderzoek naar low-tech oplossingen voor high-tech problemen. Marie Verdeil helpt hem daarbij. In de publicatie ‘Low Tech Magazine‘ doen ze verslag van hun experimenten. Waar mogelijk maken ze handleidingen, zodat iedereen kan profiteren van het pionierswerk. 

“Het apparaat bepaalt hoe hard jij moet trappen” – Kris

Voor het bouwen van een menselijke energiecentrale kan het beste gebruik gemaakt worden van een fitbike, ofwel een spinningfiets, waarvan de pedalen rechtstreeks bevestigd zijn aan het vliegwiel. Omdat Kris zich al verdiept heeft in de mechanica en elektronica is er maar één model dat aan alle eisen voldoet. 

De workshop bestaat uit drie onderdelen; allereerst zal de hometrainer worden uitgerust met een generator, daarna met een bedieningspaneel voorzien van vier uitgangen, waaronder ook een USB-uitgang. Ten slotte zullen Kris en Marie enkele huishoudelijke apparaten ombouwen zodat ze geschikt zijn voor de voeding die je met de fiets genereert. Wie de hoop heeft alle apparaten te kunnen aansluiten op de fietsgenerator moet even geduld oefenen. Zo laat een printer zich voorbeeld niet makkelijk naar de hand zetten. 

Voor Kris is het inmiddels een koud kunstje, en ook Marie heeft het in de vingers gekregen. Het prototype ziet er steeds gelikter uit. Deelnemers reisden uit de buurt, andere steden maar ook uit het buitenland hiervoor aan. De toekomst uit ‘Het Huis van de Toekomst‘ is niet veraf.